اشاره : اصولاً رهن عقديست كه به موجب آن شخص بدهكار مالي را براي وثيقه به طلب كار ميدهد كه اصطلاحاً رهن دهنده را راهن و طرف مقابل را مرتهن گويند.
آيا فروش ملكي كه در رهن بانك قرار گرفته از حيث حقوقي صحيح است؟
پرسش : فرض كنيم ملكي قبلاً به لحاظ اعطاي تسهيلات بانكي در رهن بانك قرار گرفته و صاحب ملك پس از ساخت منزل مسكوني قصد فروش آن را دارد و يا اينكه شخصي براي خريد آپارتمان از تسهيلات بانكي استفاده ميكند و در ازاي مبلغ ده ميليون تومان خانه را به رهن بانك ميگذارد آيا حق فروش خانه را دارد؟
پاسخ : اصولاً رهن گذاشتن آپارتمان يا ملك از طرف رهن گذارنده (راهن) به پايه و اساس مالكيت او لطمهاي وارد نميكند و صرف فروش آن با رعايت حقوق مرتهن (رهن گيرنده در اين مثال بانك) منعي ندارد. با اين حال بايد توجه داشت: فروش ملك يا آپارتماني كه به رهن گذاشته شده بدون اجازه مرتهن (در مثال ما بانك) به شرط حفظ حقوق بانك بلامانع است.
هنگام تنظيم سند فروش بايد قيد شود كه ملك يا آپارتمان در رهن بانك است و به حقوق مرتهن اشاره شود.
پرسش : آيا ميتوان ملكي را كه به مبلغ ده ميليون تومان در رهن بانك است و يكصد ميليون تومان ارزش دارد نسبت به مازاد آن براي آزادي متهم در دادسرا يا دادگاه وثيقه گذاشت؟
پاسخ : در اين جا راهن نميتوان ملكي را كه قبلاً در رهن بوده براي آزادي متهم در وثيقه قرار دهد زيرا با اين اقدام در رهن بوده براي آزادي متهم در وثيقه قرار دهد زيرا با اين اقدام به حقوق بانك لطمه وارد ميآورد مگر اينكه از بانك اجازه بگيرد. زيرا هر گاه متهمي كه وثيقه ميسپارد و در مواقعي كه حضورش در دادگاه ضروري باشد، حاضر نشود با رعايت ساير شرايط قانوني وثيقه مزبور ضبط ميشود و چه بسا تحت شرايطي خسارات و ضرر زيان ناشي از جرم نيز از اين محل برداشت شود از اين رو وثيقه گذاشتن ملك مرهونه نزد مقامات قضايي خالي از اشكال نبوده و با حقوق بانك (مرتهن) منافات دارد.
پرسش : اگر در زمان عقد رهن به مال مورد رهن (عين مرهونه) اضافه شود و زيادتي حاصل آيد چه كسي تعلق خواهد داشت؟
پاسخ : چنانچه طرفين عقد راي در قرار داد به اين موضوع نشود ثمره و حاصل رهن و زيادتي كه ممكن است در آن بوجود آيد در صورتي كه متصل باشد جزء رهن خواهد بود و در جامعه سالم چه تعريفي دارد ؟
جامعهاي كه نگاه عمومي در آن تبعيت از قانون باشد. جامعهاي كه اكثريت مردم به قانون احترام گذاشته و دستگاههاي دولتي نيز به نحو مطلوب بر اجراي قانون نظارت داشته باشند.
به طور كلي تبعيت از قانون و احترام و نظارت عمومي بر آن به صورت فرهنگ عمومي و نهادينه شده باشد.
نقش اطلاع رساني و آموزشهاي مردمي در تقليل دعاوي دادگستري چه ميباشد؟
تسريع و قاطعيت در رسيدگي و اجراي به موقع احكام و اطلاع رساني به جامعه موجب تضعيف بزهكاران در ارتكاب جرم ميشود.
اطلاع رساني به هنگام موجب تسلي و تشفي خاطر جامعه ميگردد.
اطلاع رساني به موقع موجب ميشود تا جامعه بداند ارتكاب هيچ جرمي بي مجازات نميماندو
صورتي كه منفصل باشد متعلق به راهن است پس اگر فرض كنيم يك راس گاو موضوع عقد قرار داد باشد چنانچه از اين گاو حملي به دنيا آيد «گوسالهاي» اين حمل متعلق به راهن خواهد بود ولي ا ضافه وزن اين گاو متعلق به مرتهن خواهد بود. پس اگر ملكي داراي افزايش قيمت شد اين افزايش قيمت متعلق به مرتهن است.
پرسش : آيا با فوت راهن يا مرتهن عقد رهن بر هم ميخورد؟
پاسخ : با مرگ هر يك از طرفين لطمهاي به عقد رهن وارد نميشود و به اصطلاح عقد منقطع نخواهد شد ولي در صورت فوت مرتهن راهن ميتواند،
تقاضا كند كه رهن به تصرف شخص ثالثي كه به تراضي او و ورثه معين شود داده شود و در صورت عدم توافق موضوع از طريق دادگاه حل خواهد شد.
پرسش : آيا راهن ميتواند در مال رهن داده شده (عين مرهونه) تغييراتي بدهد؟
پاسخ : راهن ميتواند در رهن تغييراتي بدهد يا تصرفات ديگري كه براي مال مورد رهن لازم باشد به عمل آورد به شرط آنكه منافاتي با حقوق مرتهن نداشته باشد.
